White Saviour Trope - ചില സിനിമാറ്റിക്ക് സാധ്യതകൾ

ആർട്ടിക്കിൾ 15 എന്ന സിനിമയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ചകളിൽ ആയുഷ്മാന്റെ കഥാപാത്രം ബ്രാഹ്മണൻ തന്നെയാവുന്നതിലെ അകുലതകൾ കണ്ടിരുന്നു.തികച്ചും ന്യായമാണത്. ഇനി ഹോളിവുഡിലെ "വൈറ്റ് സേവിയർ" എന്ന സിനിമാറ്റിക്ക് ട്രൗപ്പ് ആയി ഇതിനെ സമീകരിക്കാം.

അനുപമ ചോപ്രയായുള്ള അഭിമുഖത്തിൽ ആയുഷ്മാൻ അയാൾ "ബ്രാഹ്മണൻ" ആവുന്നതിന്റെ ആവശ്യത്തെപ്പറ്റി പറയുന്നുണ്ട്. “In Article 15, there has to be a Brahmin or a so-called upper caste who is fighting for the Dalits or the reserved category. He is the one who is leading by example. It is obvious that the downtrodden will fight for themselves, but in our country you need to have that ‘hero’ who can fight for them.” ഹീറോ ആക്കാൻ സവർണ്ണൻ തന്നെ വേണോ എന്ന ചോദ്യവും അതിൽ വീണ്ടും ഒരു ഗ്ലോറിഫിക്കേഷൻ സാധ്യതയും ഉണ്ടാവില്ലേ എന്ന ആശങ്കയും ഉണ്ടാവുന്നുണ്ട്. പക്ഷെ, സിനിമയുടെ നരേറ്റിവ്ന് (അതിന് മാത്രം) ഇത്തരത്തിൽ ഉള്ള trope കൊണ്ട് ഗുണം ആണ് കണ്ടിട്ടുള്ളത്.

സിനിമക്ക് അതിന്റെ പ്രമേയത്തിന് അടിസ്ഥാനമായി വേണ്ടത് "കോണ്ഫലിക്ട്" ആണ്. അവതാറിൽ ജേക്ക് സള്ളി ഒരു US മറൈൻ ആവാതെ ജന്മനാ നാവി ആണെന്ന് സങ്കൽപ്പിക്കുക. അപ്പോഴും അവതാർ സിനിമക്ക് നിലനിൽപ്പ് ഉണ്ടാകും. പക്ഷെ അതിന്റെ POV മാറും  എന്നേയുള്ളൂ. ഒരു "പ്രതികാര" പ്രമേയത്തിൽ ഒതുങ്ങുമായിരിക്കും. സർവ്വരെയും രക്ഷിക്കുന്ന മിശിഹാ ഇമേജ് ഉണ്ടാവുമ്പോഴും ജേക്ക് സള്ളി അമേരിക്കൻ വൈറ്റ് ആവുന്നത് കൊണ്ടാണ് "തന്റെ ആൾക്കാർ തന്നെ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി നാവികളെ ഇല്ലായ്‌മ ചെയ്യുന്നു" എന്ന ബേസിക്ക് കോണ്ഫലിക്ട് അയാളുടെ ക്യാരക്റ്ററിൽ വരുന്നതുകൊണ്ടാണ് അത് കൂടുതൽ ആൾക്കാരിൽ റിലേറ്റ് ചെയ്യുന്നതും. ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ നൈതികമായൊരു ജസ്റ്റിഫിക്കേഷൻ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടുകൂടി ബ്ളാക്ക് പാന്തറിലെ കിൽ മോൻഗറുടെ പ്രതികാരം പോലെയൊരു നരേറ്റിവ് ആകുമായിരുന്നു.

വേറെയൊരു വൈറ്റ് സേവിയർ അഡ്വാൻറേജ് അല്ലെങ്കിൽ സമാനമായ പ്ലോട്ട് ഡിവൈസ് കൊണ്ട് ഒരു redemption ആർക്ക് പൂർത്തിയാവുണ്ട്. To Kill a Mocking Bird , Blood Diamond പോലുള്ള സിനിമകൾ നോക്കിയാൽ അതിലെ ബേസിക്ക് ഹ്യുമന് റൈറ്റ്‌സ് മുന്നോട്ട് വക്കുമ്പോഴും തങ്ങളാൽ അല്ലെങ്കിൽ തങ്ങളുടെ പൂർവികർ ചെയ്ത് തെറ്റ് അംഗീകരിച്ചു അതിലെ redemption പർപസിന് വഴി തേടുന്നുണ്ട്. ബ്ലഡ് ഡയമണ്ടിലെ ഡികാപ്രിയോ ക്യാരക്റ്റർ ഒരു റെസിസ്റ്റ് കൂടി ആയിരുന്നു എന്ന് വരുമ്പോൾ ആണ് ഈ ട്രൗപ്പിലെ റിടമ്പ്‌ഷൻ സാധൂകരിക്കുന്നത്.

തീർച്ചയായും വൈറ്റ് സേവിയർ ഓർ ആന്റി-വൈറ്റ് സേവിയർ എന്ന് വിളിക്കാവുന്ന മികച്ച സിനിമകളും വന്നിട്ടുണ്ട്. സ്പൈക്ക് ലീയുടെ Do the right thing ഒക്കെ ഇതേ ഇഷ്യു അവരുടെ POV യിൽ അവതരിപ്പിക്കുമ്പോ അത് കൂടുതൽ സത്യസന്ധം ആണ് മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയവും ആണ്.
ആർട്ടിക്കിൾ 15 നും നായകൻ ഇതുപോലെ ബ്രാഹ്മണൻ ആവുമ്പോൾ, ഫസ്റ്റ് പ്ളേസിൽ അതിൽ സ്വന്തം സമുദായം തന്നെയാണ് പ്രതിക്കൂട്ടിൽ എന്നുള്ള എസ്റ്റാബ്ലിഷ്‌മെന്റും കുറ്റബോധവും അതിലൂടെ പ്രൊട്ടഗോണിസ്റ്റിൽ ഉണ്ടാവുന്ന കോണ്ഫലിക്ട് ബേസ് ചെയ്തുള്ള നല്ലൊരു സിനിമ ആവുമെന്ന് കരുതാം. ശെരിയായ രീതിയിൽ ഉപയോഗിച്ചാൽ പ്രമേയപരിചരണത്തിന് ഗുണം ആവുന്ന എന്നാൽ ഓവർ ഗ്ലോറിഫിക്കേഷൻ ഉണ്ടെങ്കിൽ മാത്രം കല്ല് കടിയാവുന്ന ഒരു ട്രൗപ്പ് ആണിത്.

ലെഫ്റ്റ് റൈറ്റ് ലെഫ്റ്റ് - ഉറുമ്പുകളുടെ മെറ്റഫർ

"കമൂണിസ്" (communis) എന്ന ലാറ്റിൻ പദത്തിൽ നിന്നും "കൊമൂൻ" (comun) എന്ന ഫ്രഞ്ച് പദത്തിൽ നിന്നുമാണ് "കമ്മ്യുണിസം" എന്ന വാക്കിന്റെ ഉത്ഭവം. മാർക്‌സും ഏങ്കൽസും വിഭാവനം ചെയ്ത പരസ്പരസഹകരണത്തോടെയുള്ള ജീവിതവും വിഭവശേഖരണവും അത് തുല്യമായി വിതരണം ചെയ്യുന്ന സോഷ്യോ-ഇകണോമിക്ക് ആശയസംഹിതയാണത്. അങ്ങനെ നോക്കിയാൽ ജീവജാലങ്ങളിലെ ഏറ്റവും വലിയ കമ്മ്യുണിസ്റ്റുകൾ "ഉറുമ്പുകൾ" ആണെന്ന് പറയേണ്ടിവരും.

Collectivism, Socialism, Resource Sharing, Hardwork, classless society തുടങ്ങിയ കമ്മ്യുണിസ്റ്റ് സംജ്ഞകൾ ഏറ്റവും യോജിക്കുന്നത് അത്തരത്തിൽ ഒരു commune(കൂട്ടമായി) ആയി ജീവിക്കുന്ന ഉറുമ്പുകൾക്കാവും. ലെഫ്റ്റ് റൈറ്റ്‌ ലെഫ്റ്റ് എന്ന സിനിമയിൽ ഓപ്പണിങ് സീനിലും എൻഡിങ് സീനിലും സമാനമായ ഉറുമ്പുകളുടെ ഇമേജറിയാൽ തീംവൈസ് അങ്ങനെയൊരു മെറ്റഫർ ശ്രമം നടക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും പ്രമേയപരിചരണത്തിൽ അത് 90 കളിലെ രഞ്ജി പണിക്കർ സ്ക്രിപ്റ്റഡ് പൊളിറ്റിക്കൽ ത്രില്ലറുകളുടെ ശ്രേണിയിൽ ഒതുങ്ങിപോകുന്നുതായി തോന്നിയിട്ടും ഉണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും നേരത്തെ പറഞ്ഞ ബേസിക്ക് കമ്മ്യുണിസ്റ്റ് ഐഡിയോളജി വളരെ സിംബോളിക്കായി ഉറുമ്പുകളിലൂടെ കാണിക്കാൻ സാധിക്കുന്നുണ്ട്.

ഈ സീനിന്റെ അർത്ഥതലങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയങ്ങളും ഇന്റർപ്രറ്റേഷനുകളും കണ്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഈയടുത്ത് Sam Peckinpah യുടെ ക്ലാസിക്ക് brutal വയലന്റ് western ആയ "വൈൽഡ് ബഞ്ച്" ഒന്നുകൂടി കണ്ടപ്പോൾ കണക്റ്റ് ആയി. അതിലെ ഓപ്പണിങ് സീനിൽ കാണിക്കുന്ന കുറെ കൂട്ടം ഉറുമ്പുകൾ രണ്ട് തേളുകളെ കൂട്ടമായി ആക്രമിച്ചു കീഴടക്കുന്ന സീൻ ഉണ്ട്. അതിന്റെ ബേസിക്ക് പ്ലോട്ടിന്റെ റെപ്രസന്റേഷൻ ആണെങ്കിലും ക്രിട്ടിക്സ് അതിനെ കാലികമായ വിയറ്റ്‌നാം യുദ്ധത്തിന്റെ അലിഗറി ആയി കണക്കാക്കുന്നുണ്ട്. Red fire ants ചുവപ്പന്മാരായ കമ്മ്യുണിസ്റ്റ്കൾ ശക്തരാണെങ്കിലും തേളുകളെ (അമേരിക്കയെ) കൂട്ടത്തോടെ കീഴക്കുന്ന മെറ്റഫർ.

മുരളിഗോപിയെ "Wild Bunch" ലെ ഈ സീൻ സ്വാധീനിച്ചോ എന്നറിയില്ലെങ്കിലും ലെഫ്റ്റ് റൈറ്റ് ലെഫ്റ്റിന്റെ ആ "ഉറുമ്പ്" ഷോട്ടുകളുടെ എക്സ്പ്ലേനേഷൻ ഇതാവും എന്ന് വിചാരിക്കാം.

സീക്രട്ട് സൂപ്പർസ്റ്റാർ - ഡൊമസ്റ്റിക്ക് വയലൻസ്

ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്‌സ് പ്രകാരം ഇന്ത്യയിൽ 37% സ്ത്രീകൾ പങ്കാളിയിൽ നിന്ന് ഗാർഹിക പീഡനം ഏൽക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ടു തന്നെ സീക്രട്ട് സൂപ്പർസ്റ്റാർ ഓർമിക്കപ്പെടേണ്ടത് ഈ വിഷയത്തെ പ്രധാനമായ ഒരു പ്ലോട്ട് പോയിന്റ് ആക്കി വാണിജ്യവിജയം നേടിയതിന്റെ പേരിലാവണം. അതിന്റെ ട്രീറ്റ്മെന്റ് കണക്കിലെടുത്തു വിക്കിപീഡിയയിൽ പറയുന്നപോലെ വെറും ഒരു "മ്യുസിക്കൽ ഡ്രാമ" ഴൊന്ര മാത്രമാക്കുന്നത് നീതികേടാവും.

ലിംഗസമത്വം, പെണ്ഭ്രൂണഹത്യ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളെ സിനിമ അഡ്ഡ്രസ് ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഫോക്കസ് ഡൊമസ്റ്റിക്ക് വയലൻസിന് ആണ്. ഒരു പാത്രം തട്ടിത്തെറിപ്പിക്കലും, ഒരു ചെകിട്ടത്തടിയും കാണിക്കുന്നതൊഴിച്ചാൽ implied violence ലൂടെയാണ് പ്ലോട്ട് സഞ്ചരിക്കുന്നത്. അമ്മയായ നജ്മയെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത് തന്നെ ഒരു കണ്ണിന് അടിയേറ്റ് ചുവന്ന് തുടുത്ത നിലയിൽ ആണ്. മക്കളും ഭാര്യയും ഒക്കെ ഫറൂക്ക് മാലിക്കിനെ ഓരോവട്ടം greet ചെയ്യുമ്പോൾ പോലും ഒരു നിസ്സഹായ വിധേയത്വം ഫീൽ ചെയ്യുന്നുണ്ട്. പതിനേഴ് മണിക്കൂർ ജോലി ചെയ്ത് തളർന്ന് വരുന്ന തനിക്ക് നല്ല ഭക്ഷണം ലഭിക്കാനുള്ള "അവകാശ" ത്തെക്കുറിച്ച് പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്ന ആൾ ഭാര്യയുടെയും മക്കളുടെയും അടിസ്ഥാന അവകാശങ്ങളെപ്പറ്റി ഒരിക്കലും concern ആവാത്ത പക്കാ പേട്രിയാർക്കിയൽ പ്രൊഡക്റ്റാണ്. ഭാര്യയെ തല്ലുമ്പോൾ ചെറിയ കുട്ടികളുടെ ഭീതിതമായ ചുറ്റുപാടിലുള്ള അവസ്‌ഥ അനിയനായ ഗുഡ്ഡുവിലൂടെ കാണിക്കുന്നുണ്ട്. അച്ഛൻ വീട്ടിൽ വരുന്ന സീനുകളിൽ ഇൻസിയയുടെയും അമ്മയുടെയും ഒക്കെ ശരീരഭാഷപോലും എപ്പോ വേണമെങ്കിലും സംഭവിക്കാവുന്ന ബ്രൂട്ടൽ വയലൻസിനെ പേടിച്ചുകൊണ്ടാണ് എന്നത് വ്യക്തമാണ്.

ക്ളൈമാക്‌സും ഇൻസിയയുടെ മ്യുസിക്കൽ ജേർണിയും ഒക്കെ ലേശം ഫില്മി മൊമന്റസ് ആണെങ്കിലും ഡൊമസ്റ്റിക്ക് വയലൻസ് സീക്രട്ട് സൂപ്പർസ്റ്റാർ രേഖപ്പെടുത്തുന്നത് വളരെ യാഥാർഥ്യബോധത്തോടെയും അതിന്റെ ഹൊറർ ഫീൽ സിനിമയിലുടനീളം പ്രേക്ഷകനെ അനുഭവിപ്പിച്ചും കൊണ്ടാണ്. സിനിമയുടെ ചൈനീസ് ബോക്സോഫീസ് ജൈത്രയാത്ര കഥകളിൽ അഭിരമിക്കുന്നതിനെക്കാൾ ഫോക്കസ് സിനിമ പങ്കുവെച്ച അതിന്റെ വ്യാകുലതകളിലേക്കും രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കുമാവട്ടെ ചർച്ചകൾ, അതിന്റെ അനുരണങ്ങൾ എന്നാശിച്ചുപോകുന്നു.

ക്യാപ്റ്റൻ അമേരിക്ക വിന്റർ സോൾജ്യർ - രാഷ്ട്രീയം

(ആദ്യം റിയാലിറ്റിയിലേക്ക്)

വാർത്ത - ഇക്കഴിഞ്ഞ ഡിസംബർ 20 ന് ഗവണ്മെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ ഇവിടുത്തെ എല്ലാ കംപ്യുട്ടറുകളും മാസ് സർവൈലന്സിന്റെ ഭാഗമായി ആവശ്യമെങ്കിൽ നിരീക്ഷിക്കാനും പിടിച്ചെടുക്കാനും നിയമം പാസാക്കി.

(ഇനി സിനിമയിലേക്ക്)

Steve Rogers: By holding a gun at everyone on Earth and calling it protection. This isn’t freedom, this is fear.

"വിന്റർ സോൾജ്യർ" വെറുമൊരു കിക്ക് ആസ് MCU  സൂപ്പർഹീറോ സിനിമ മാത്രമല്ല, അത് കാലികമായ ഒന്നാന്തരം ഒരു പൊളിറ്റിക്കൽ ത്രില്ലർ കൂടി ആണ്. സ്റ്റേറ്റിന്റെ മാസ് സർവൈലൻസ്, ഗവർണമെന്റ്‌ പേർസണൽ ഡാറ്റ എടുത്ത് സൂക്ഷിക്കുമ്പോൾ വരുന്ന റിസ്‌ക്കുകൾ ഒക്കെ ഇന്ന് ചർച്ചയാവുകയും ഭാവിയിൽ പൗരന്മാരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയ കുരുക്കാവുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ സ്റ്റീവ് റോജേഴ്‌സ് ഉന്നയിച്ച ചോദ്യങ്ങൾ വീണ്ടും പ്രസക്തമാവും.

Steve Rogers : Thought the punishment usually comes after the crime

നന്മ vs തിന്മ എന്ന ബൈനറി തിങ്കിങ് ശീലിച്ച ക്യാപ്റ്റനെ കണ്ഫ്യുസ് ആക്കുന്നത് സംരക്ഷിക്കേണ്ട സ്റ്റേറ്റ് എന്തിന് മുൻവിധിയോടെ ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നു എന്നതാണ്. ഹോളിവുഡിലെ തന്നെ ഏറ്റവും മികച്ച പൊളിറ്റിക്കൽ ത്രില്ലെർസ് അഭിനയിച്ച റോബർട്ട് റെഡ്‌ഫോഡ് തന്നെ ഇതിലും വില്ലനായി എന്നത് തികച്ചും "മനപൂർവം" ആണ്.

സിനിമ തുടങ്ങുന്നത് തന്നെ സിനിമയുടെ പൊളിറ്റിക്സ് വെളിവാക്കുന്ന സിംബലുകളായ വാഷിംഗ്ടൻ മോണുമെന്റും മാളിലൂടെയും ജോഗിങ് നടത്തുന്ന സാമിനെയും ക്യാപ്റ്റനേയും കാണിച്ചാണ്. ഫ്രണ്ട്ഷിപ്പിന്റെയും വൈര്യത്തിന്റെയും മേമ്പൊടിയിൽ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്ന ഒരു തട്ടുപൊളിപ്പൻ ആക്ഷൻ സൂപ്പർഹീറോ സിനിമയുടെ രാഷ്ട്രീയം അമേരിക്കയുടെ ലോകപോലീസ് വിധ്വംസകനിലപാടിനെയോ അല്ലെങ്കിൽ പൗരന്റെ സ്വകാര്യതയിൽ പരിധിയിൽ കവിഞ്ഞു ഇടപെടുന്ന ഏതൊരു സ്റ്റേറ്റിന്റെയും ചെയ്തികളെ വിമർശിക്കുന്ന തലത്തിൽ ആവുമ്പോൾ സിനിമ പ്രമേയം കൊണ്ടും പരിചരണം കൊണ്ടും ഒരു ക്ലാസിക്ക് ആയി മാറുന്നുണ്ട്.